SANNE DIJKSTRA
ENVIRONMENTAL


ARCHITECTUUR EN ONDERZOEK
VANUIT EEN WEDERKERIGE RELATIE
TUSSEN MENS EN NATUUR






Zocktocht in de BodemFolly Art Norg 2025, 1e prijs jury
i.s.m. vector-i architecten



Onderzoek, ontwerp en realisatie van een locatiespecifiek kunstobject, geïnspireerd op de historische turfstapels in het Drenthse landschap. De tempel is opgebouwd uit 1000 handgeperste stenen van lokale ongebakken aarde, zand en klei.

Dit project kwam tot stand in een unieke samenwerking met vector-i architecten, Henri van Hoeve, Harm Jaap de Boer, het Alfa-college, de Hanzehogeschool en vele anderen tijdens diverse workshops en kennissessies.

Binnen in de ‘folly’ is een verstilde ruimte gecreëerd om te zitten en te contempleren over onze relatie met de aarde. Spontaan begonnen bezoekers eigen vondsten, bodemschatten en andere offers achter te laten op de uitstekende plankjes, waardoor het object transformeerde tot een levend altaar.






FENIKSLittekens als plek van betekenis
i.s.m. PeetersenDaan

FENIKS is een cyclisch ontwerpoorstel dat voormalige, vervuilde gaswinningslocaties in Groningen transformeert tot betekenisvolle landschappen. In plaats van ze traditioneel dicht te storten met schone grond, behouden we de achterblijvende kuil bewust als een leesbaar 'litteken' en herbestemmen we de plek als een ecologische en maatschappelijke buffer die aansluit op het aangrenzende natuurgebied 't Roegwold.

De transformatie start met een collectief bouwritueel waarbij omwonenden een twintig meter hoge houten toren bouwen gevuld lokaal stro, die vervolgens tijdens een vuurritueel wordt aangestoken. Dit symbolische vuur sluit het gasverleden af en bakt de lokale kleibodem onomkeerbaar tot een permanent keramisch relict in de grond. Rondom deze centrale vuurkom worden vier lanen met zomereiken geplant die exact zijn uitgelijnd op de astronomische seizoenswisselingen (de zonne-assen) en het ritme van de natuur, terwijl de rest van de locatie wordt overgelaten aan natuurlijke successie tot een nat elzenbroekbos. Door de besparing op de reguliere grondaanvulling slim in te zetten, creëert het project zo een financieel haalbare herinneringsplek die gemeenschapsvorming, biodiversiteit en klimaatadaptatie met elkaar verenigt.






DE NIEUWE WIERDERegeneratief locatiespecifiek netwerk
 

Een volledig lokaal, circulair en locatiespecifiek netwerk van voedsel, water, bouwmaterialen en energie in Noord-Groningen. De drie ontworpen gebouwen werken in symbiose met lokaal beschikbare, hernieuwbare ecologische grondstoffen binnen een volledig zelfvoorzienend, gesloten systeem dat in evenwicht is met het landschap.

Een onderdeel van dit onderzoek naar een regeneratieve herontwikkeling van een verlaten gaslocatie met behulp van inheemse, op water gebaseerde natuurlijke oplossingen is gepubliceerd in: Lo-TEK water, Julia Watson (Taschen 2025)






LAND VAN YEMAYAMeditatiecentrum en tiny house ontwikkeling, Bellingwolde

Ontwerp en realisatie van een natuurgericht retraitecentrum in Bellingwolde, Noordoost-Groningen. In nauwe samenwerking met de initiatiefnemers en gebruikers is een gezamenlijke visie ontwikkeld om het bestaande landgoed te transformeren tot een bijzondere plek voor meditatie en kleinschalig wonen.

Het plan omvat de renovatie van karakteristieke houten kapschuren, het ontwerp en de uitvoering van een circulaire meditatieruimte opgebouwd uit hergebruikte zeecontainers, en de ontwikkeling van verschillende tiny houses.

Centraal in de realisatie staat het gebruik van hergebruikte of lokale en regeneratieve materialen. Door te bouwen met grondstoffen zoals hennep, hout en leem, hebben we een gezonde leefomgeving gemaakt die goed aansluit bij het de bestaande bebouwing en het Groningse landschap.













Sanne Dijkstra

Architect
mail@environmental.nu
Instagram
Linked-in


ENVIRONMENTAL is een ontwerpstudio voor ontwerp en onderzoek dat diep geworteld is in het Groningse landschap. De studio brengt traditionele ecologische kennis, voorouderlijke wijsheid en inheemse kennis samen met moderne architectuur en landschapsinterventies gericht op het herstellen van onze band met de aarde en de natuur. Door strategisch onderzoek en ontwerp kunnen plekken ontstaan die locatiespecifiek, materiaalbewust, ecologisch verantwoord en gedragen zijn door de mensen. Plekken van betekenis voor nu en later.
 

NATUUR EN MENS zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden in een wederkerige relatie van geven en nemen. Hoewel de menselijke invloed alomtegenwoordig is, betekent dit niet dat alle interacties tot vernietiging hebben geleid. Deze zienswijze verwijdert ons noch van de natuur, noch de natuur van ons.

RITUELEN zijn van oudsher onderdeel van ons leven. Ze verbinden ons met elkaar, met de vergankelijkheid van het leven en met de grotere cycli van de natuur. Door rituelen te verbinden aan ruimtelijke opgaven ontstaat de mogelijkheid om onszelf dieper te verbinden met de plek.

Naast ENVIRONMENTAL werk ik als architect bij vector-i architecten in Groningen.

Education

2022Academy of Architecture, Groningen
Master Architecture

2008
Hanze Hogeschool, Groningen
Bachelor engineering

Awards
2023
Archiprix nomination 

2023
Henk Pijlman innovation award (2e) 

2025
Folly Art Norg
(1e, jury)


Publications

2025Lo-TEK water, Julia Watson (Taschen 2025)

Onderzoek naar de regeneratieve transformatie van een verlaten gaslocatie via inheemse, watergebaseerde technologieën is opgenomen in de nieuwste uitgave van Julia Watson. 

2025Platform Gras, Leven met de zee

2025
Klimaatbestendig ontwikkelen dankzij eeuwenoude kennis


Projects

ROOTED FUTURES Strategie en ontwerpvisie voor Aldeia Yawarani, amazone regenwoud

FENIKS Herontwikkelling gaslocaties
i.s.m. PeetersenDaan

ZOEKTOCHT IN DE BODEM
Folly Art, Norg
i.s.m. vector-i architecten

NATUURTUIN
Biokantine voedselbos en zelfoogsttuin, Eelde

LAND VAN YEMAYA
Meditatiecentrum en tiny house ontwikkeling, Bellingwolde

FARMLAND
Renovatie en toekomstvisie boerderij en boerenerf, Marsum

WOONKEUKEN
Vernieuwing en renovatie woonkeuken, Sappemeer


Teaching
2023 - heden
Academy of Architecture, Groningen
Docent ontwerpstudio